پرش به محتوا
پرونده‌ای برای لبخندت: ۵۱۰ لیست بررسی‌شده از دندانپزشکان ۱۵ شهر ایراننیاز به درمان درمان‌شده
دنتیست ۹۰چارت دندان و راهنمای انتخاب دندانپزشک
C1لثه، عفونت و درد

بیماری لثه؛ التهاب، خونریزی، عقب رفتن لثه و درمان

به‌روزرسانی: ۲۷ آبان ۱۴۰۵۲۷ دندانپزشک در این لیست۱۷ دقیقه مطالعه

خدمت
عفونت و بیماری لثه
شهر
دندانپزشکی
کد طیف
C1 – لثه، عفونت و درد

بیماری لثه التهاب مزمن بافت‌های نگهدارنده‌ی دندان است و با تجمع پلاک باکتریایی روی خط لثه شروع می‌شود. مرحله‌ی اول آن ژنژیویت یا التهاب لثه نام دارد. ژنژیویت با قرمزی، تورم و خونریزی هنگام مسواک بروز می‌کند و با درمان به‌موقع کاملاً برگشت‌پذیر است. اگر پلاک و جرم برداشته نشوند، التهاب به پریودنتیت تبدیل می‌شود. در پریودنتیت، اتصال لثه به دندان از بین می‌رود، پاکت لثه عمیق می‌شود و استخوان فک تحلیل می‌رود. تحلیل استخوان برگشت‌پذیر نیست و فقط می‌توان پیشرفت آن را متوقف کرد. درمان از یک جلسه جرم‌گیری تا کورتاژ چندجلسه‌ای و جراحی لثه متغیر است. نتیجه‌ی درمان به مرحله‌ی بیماری، بهداشت روزانه، سیگار و بیماری‌های زمینه‌ای مثل دیابت بستگی دارد.

بیماری لثه چیست و چه تفاوتی با عفونت لثه دارد؟

بیماری لثه یا بیماری پریودنتال هر نوع التهاب و تخریب در لثه، رباط پریودنتال و استخوان اطراف ریشه است. عفونت لثه اصطلاحی عمومی‌تر است و معمولاً به مرحله‌ای اشاره دارد که چرک، آبسه یا تورم دردناک ایجاد شده باشد. هر عفونت لثه نوعی بیماری لثه است، اما هر التهاب لثه لزوماً عفونت چرکی ندارد. ژنژیویت ساده معمولاً درد ندارد و فقط با خونریزی خود را نشان می‌دهد. آبسه‌ی پریودنتال برعکس با درد ضربان‌دار، تورم موضعی و گاهی تب همراه است. عامل اصلی هر دو حالت، پاسخ ایمنی بدن به باکتری‌های پلاک دندانی است. تخریب بافت بیشتر حاصل همین پاسخ التهابی است تا اثر مستقیم باکتری‌ها.

۰۱لثه‌ی سالم چه ویژگی‌هایی دارد؟

لثه‌ی سالم صورتی کم‌رنگ، سفت و دارای سطحی شبیه پوست پرتقال است. لبه‌ی لثه‌ی سالم نازک است و دور گردن دندان را محکم می‌گیرد. شیار بین لثه و دندان در حالت سالم ۱ تا ۳ میلی‌متر عمق دارد. لثه‌ی سالم با مسواک یا نخ دندان خونریزی نمی‌کند. در افراد با پوست تیره‌تر، رنگدانه‌ی قهوه‌ای روی لثه طبیعی است و نشانه‌ی بیماری نیست. تغییر رنگ به قرمز تیره یا ارغوانی، براق‌شدن سطح و نرم‌شدن بافت نخستین نشانه‌های التهاب هستند.

انواع بیماری لثه: از التهاب لثه (ژنژیویت) تا پریودنتیت

بیماری لثه دو گروه اصلی دارد: ژنژیویت که فقط لثه را درگیر می‌کند و پریودنتیت که به استخوان و رباط نگهدارنده می‌رسد. طبقه‌بندی جدید پریودنتیت را بر اساس شدت در چهار مرحله (Stage I تا IV) و بر اساس سرعت پیشرفت در سه درجه (Grade A تا C) تقسیم می‌کند. سیگار و دیابت کنترل‌نشده درجه‌ی بیماری را بالا می‌برند.

۰۲ژنژیویت و پریودنتیت چه تفاوتی دارند؟

ویژگی ژنژیویت (التهاب لثه) پریودنتیت
بافت درگیر فقط لثه لثه، رباط پریودنتال و استخوان فک
عمق شیار لثه معمولاً تا ۳ میلی‌متر، گاهی پاکت کاذب ناشی از تورم پاکت واقعی ۴ میلی‌متر یا بیشتر
تحلیل استخوان در رادیوگرافی ندارد دارد؛ افقی یا عمودی
برگشت‌پذیری کاملاً برگشت‌پذیر در حدود ۱۰ تا ۱۴ روز با بهداشت صحیح غیرقابل برگشت؛ قابل کنترل و متوقف‌شدن
لقی دندان ندارد در مراحل پیشرفته دارد
درمان معمول جرم‌گیری و پولیش، آموزش بهداشت کورتاژ عمقی، دارو، جراحی و مراقبت دوره‌ای

۰۳انواع خاص بیماری لثه کدام‌اند؟

  • ژنژیویت بارداری: تغییرات هورمونی پاسخ لثه به پلاک را تشدید می‌کند و معمولاً از ماه دوم تا هشتم بارداری دیده می‌شود.
  • بیماری لثه‌ی نکروزان: درد شدید، زخم‌های خاکستری روی نوک لثه بین دندان‌ها و بوی بسیار بد دهان ایجاد می‌کند و درمان فوری لازم دارد.
  • بزرگ‌شدگی دارویی لثه: برخی داروهای ضدتشنج، سرکوب‌کننده‌ی ایمنی و مسدودکننده‌ی کانال کلسیم باعث رشد اضافه‌ی بافت لثه می‌شوند.
  • آبسه‌ی پریودنتال: تجمع چرک در پاکت عمیق است و با تورم دردناک و گاهی لقی ناگهانی دندان همراه می‌شود.

بیشتر بخوانید:ارتودنسی؛ انواع، مدت درمان، هزینه و مراقبت

۰۴درمان عفونت و بیماری لثه را با پزشک مناسب شروع کنید

تشخیص نوع مشکل و انتخاب روش، تعیین‌کننده‌ی نتیجه است؛ پزشکان این حوزه را در شهرتان مقایسه کنید.

دیدن پزشکان

علائم بیماری لثه: قرمزی، تورم، خونریزی و عفونت لثه

علائم بیماری لثه در مراحل اول خفیف و بدون درد هستند و به همین دلیل اغلب نادیده گرفته می‌شوند. خونریزی هنگام مسواک یا نخ دندان شایع‌ترین علامت اولیه است. سیگاری‌ها ممکن است خونریزی کمتری داشته باشند، چون نیکوتین رگ‌های لثه را تنگ می‌کند و بیماری را پنهان نگه می‌دارد. شرح کامل نشانه‌ها در علائم بیماری لثه و نشانه‌های هشداردهنده‌ی التهاب و پریودنتال آمده است.

۰۵علائم اولیه بیماری لثه چیست؟

  • خونریزی لثه: لکه‌ی خون روی مسواک، نخ دندان یا میوه‌ی سفت.
  • قرمزی لثه: تغییر رنگ لبه‌ی لثه از صورتی به قرمز تیره.
  • تورم لثه: پف‌کردن نوک مثلثی لثه بین دندان‌ها.
  • بوی بد دهان: بوی ماندگار که با مسواک و دهانشویه برطرف نمی‌شود.
  • حساسیت لثه: درد خفیف هنگام مسواک یا جویدن.

۰۶کدام نشانه‌های بیماری لثه خطرناک هستند؟

نشانه‌های پیشرفته‌ی بیماری لثه نشان می‌دهند استخوان فک درگیر شده است. عقب رفتن لثه و بلندتر دیده‌شدن دندان‌ها، فاصله‌افتادن بین دندان‌ها و تغییر جفت‌شدن دندان‌ها هنگام گاززدن از این نشانه‌ها هستند. لقی دندان، خروج چرک از کنار لثه و طعم فلزی یا شور در دهان هم هشدار جدی‌اند. علائمی که مراجعه‌ی فوری در همان روز را لازم دارند:

  • تورم صورت، گونه یا زیر فک که در حال گسترش است.
  • تب همراه با درد و تورم لثه.
  • دشواری در بلع، باز کردن دهان یا تنفس.
  • زخم‌های دردناک و خاکستری لثه با خونریزی خودبه‌خود.
  • لق‌شدن ناگهانی یک یا چند دندان در چند روز.

علت‌های رایج بیماری لثه چیست؟

علت اصلی بیماری لثه پلاک دندانی است؛ لایه‌ای چسبنده از باکتری که روزانه روی دندان تشکیل می‌شود. پلاکی که برداشته نشود در حدود ۲۴ تا ۷۲ ساعت شروع به سخت‌شدن می‌کند و به جرم دندان تبدیل می‌شود. جرم دندان با مسواک پاک نمی‌شود و سطح زبری برای چسبیدن پلاک تازه می‌سازد. جرم زیر لثه به‌تدریج پاکت لثه را عمیق‌تر می‌کند. ترمیم‌ها و روکش‌های بدفرم، دندان‌های نامرتب و پروتزهای نامناسب هم با احتباس پلاک بیماری را تشدید می‌کنند. بررسی کامل عوامل در علت بیماری لثه و عوامل ایجاد التهاب و تحلیل لثه در دسترس است.

۰۷چه کسانی بیشتر در معرض بیماری لثه و پریودنتال هستند؟

  • سیگاری‌ها و مصرف‌کنندگان قلیان: خون‌رسانی لثه کم می‌شود و پاسخ به درمان ضعیف‌تر است.
  • بیماران دیابتی: قند خون کنترل‌نشده التهاب لثه را تشدید می‌کند و التهاب لثه هم کنترل قند را سخت‌تر می‌کند.
  • زنان باردار و در دوره‌ی یائسگی: تغییرات هورمونی حساسیت لثه را بالا می‌برد.
  • افراد با سابقه‌ی خانوادگی: زمینه‌ی ژنتیکی سرعت پیشرفت پریودنتیت را افزایش می‌دهد.
  • افراد تحت استرس مزمن یا با ضعف ایمنی: پاسخ ایمنی به باکتری‌ها مختل می‌شود.
  • بیماران با خشکی دهان: کاهش بزاق، شست‌وشوی طبیعی پلاک را کم می‌کند.
  • افراد با ارتودنسی ثابت: براکت‌ها و سیم‌ها تمیزکردن را دشوار می‌کنند.

بیشتر بخوانید:ارتودنسی پیشگیری در کودکان چیست و در چه سنی شروع می‌شود؟

مراحل پیشرفت بیماری لثه از ژنژیویت تا تحلیل استخوان

مراحل بیماری لثه بر اساس عمق پاکت، میزان از دست رفتن اتصال لثه و تحلیل استخوان فک تعیین می‌شوند. سرعت عبور از هر مرحله در افراد مختلف متفاوت است. بعضی بیماران سال‌ها در یک مرحله می‌مانند و بعضی در چند سال دندان از دست می‌دهند.

  1. ژنژیویت: التهاب لثه بدون تحلیل استخوان؛ خونریزی و تورم دارد و کاملاً برگشت‌پذیر است.
  2. پریودنتیت خفیف (مرحله‌ی I): پاکت حدود ۴ میلی‌متر و از دست رفتن اتصال ۱ تا ۲ میلی‌متر؛ معمولاً بدون علامت آشکار.
  3. پریودنتیت متوسط (مرحله‌ی II): پاکت تا ۵ میلی‌متر و تحلیل استخوان در حد یک‌سوم ابتدایی ریشه؛ عقب رفتن لثه شروع می‌شود.
  4. پریودنتیت شدید (مرحله‌ی III): پاکت ۶ میلی‌متر یا بیشتر و تحلیل تا نیمه‌ی ریشه؛ لقی دندان و درگیری محل انشعاب ریشه‌های آسیاب دیده می‌شود.
  5. پریودنتیت پیشرفته (مرحله‌ی IV): از دست رفتن چند دندان، جابه‌جایی دندان‌ها و مشکل در جویدن؛ بازسازی کامل دهان لازم می‌شود.

تشخیص بیماری لثه چگونه انجام می‌شود؟

تشخیص بیماری لثه با معاینه‌ی بالینی، پروبینگ پریودنتال و رادیوگرافی انجام می‌شود. دندانپزشک با پروب مدرج عمق شیار را در شش نقطه‌ی اطراف هر دندان اندازه می‌گیرد. پروبینگ معمولاً با فشار ملایم انجام می‌شود و در لثه‌ی ملتهب کمی ناخوشایند است. خونریزی هنگام پروبینگ نشانه‌ی التهاب فعال است. جزئیات مراحل در تشخیص بیماری لثه با معاینه، پروبینگ و رادیوگرافی شرح داده شده است.

۰۸چه بررسی‌هایی در معاینه‌ی لثه انجام می‌شود؟

  • چارت پریودنتال: ثبت عمق پاکت، میزان عقب رفتن لثه و خونریزی هر نقطه.
  • ارزیابی لقی: درجه‌بندی حرکت دندان از ۰ تا ۳.
  • بررسی محل انشعاب ریشه: درگیری استخوان بین ریشه‌های دندان‌های آسیاب.
  • رادیوگرافی: عکس‌های بایت‌وینگ و پری‌اپیکال یا پانورامیک برای دیدن سطح استخوان و جرم زیر لثه.
  • تاریخچه‌ی پزشکی: سؤال درباره‌ی دیابت، سیگار، بارداری و داروهای مصرفی.

معاینه‌ی کامل اولیه معمولاً ۳۰ تا ۴۵ دقیقه طول می‌کشد. چارت پریودنتال پایه‌ی مقایسه برای ارزیابی موفقیت درمان در جلسات بعدی است.

بیشتر بخوانید:لیست بهترین دندانپزشکان عفونت و بیماری لثه در شیراز

بیماری لثه چگونه درمان می‌شود؟

درمان بیماری لثه سه هدف دارد: برداشتن پلاک و جرم، کم‌کردن عمق پاکت و جلوگیری از تحلیل بیشتر استخوان. درمان همیشه با روش‌های غیرجراحی شروع می‌شود. ارزیابی مجدد ۴ تا ۸ هفته بعد نشان می‌دهد جراحی لازم است یا نه. مرور تخصصی همه‌ی روش‌ها در درمان بیماری لثه از جرم‌گیری تا جراحی آمده است.

۰۹جرم‌گیری و کورتاژ لثه چه تفاوتی دارند؟

جرم‌گیری جرم و پلاک بالای لثه و کمی زیر آن را با دستگاه اولتراسونیک و ابزار دستی برمی‌دارد. جرم‌گیری برای ژنژیویت کافی است و در یک جلسه‌ی ۳۰ تا ۶۰ دقیقه‌ای انجام می‌شود. کورتاژ لثه یا جرم‌گیری عمقی و تسطیح ریشه، جرم را از عمق پاکت و سطح ریشه پاک می‌کند. کورتاژ با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و معمولاً ۲ تا ۴ جلسه دارد. در هر جلسه یک یا دو ربع فک درمان می‌شود. حساسیت دندان به سرما و درد خفیف لثه ۳ تا ۷ روز بعد از کورتاژ شایع است.

۱۰جراحی لثه چه زمانی لازم است؟

جراحی لثه زمانی لازم می‌شود که پس از کورتاژ، پاکت‌های ۵ میلی‌متر یا عمیق‌تر باقی بمانند. در جراحی فلپ، لثه کنار زده می‌شود، ریشه زیر دید مستقیم تمیز می‌شود و لثه دوباره بخیه می‌خورد. پیوند استخوان یا غشای بازسازی برای ترمیم نقص‌های عمودی استخوان به‌کار می‌رود. پیوند لثه برای پوشاندن ریشه‌ی بیرون‌زده در عقب رفتن لثه انجام می‌شود.

روش درمان کاربرد تعداد جلسات مدت هر جلسه دوره‌ی نقاهت
جرم‌گیری و بروساژ ژنژیویت و جرم سطحی ۱ جلسه ۳۰ تا ۶۰ دقیقه بدون نقاهت؛ حساسیت ۱ تا ۳ روزه
کورتاژ و تسطیح ریشه پریودنتیت خفیف تا متوسط ۲ تا ۴ جلسه ۴۵ تا ۹۰ دقیقه ۳ تا ۷ روز حساسیت و درد خفیف
جراحی فلپ پاکت‌های عمیق باقی‌مانده ۱ جلسه برای هر ناحیه ۶۰ تا ۱۲۰ دقیقه ۱ تا ۲ هفته اولیه؛ ترمیم کامل حدود ۶ هفته
پیوند لثه عقب رفتن لثه و ریشه‌ی بیرون‌زده ۱ جلسه ۶۰ تا ۹۰ دقیقه ۲ هفته اولیه؛ تثبیت ۶ تا ۸ هفته
پیوند استخوان و بازسازی نقص عمودی استخوان ۱ جلسه ۶۰ تا ۱۲۰ دقیقه ۲ هفته اولیه؛ استخوان‌سازی چند ماه
درمان نگهدارنده پس از اتمام درمان فعال هر ۳ تا ۴ ماه ۴۵ تا ۶۰ دقیقه بدون نقاهت

۱۱درمان عفونت لثه چگونه است؟

درمان عفونت لثه با تخلیه‌ی چرک و تمیزکردن پاکت درگیر شروع می‌شود. دندانپزشک آبسه‌ی پریودنتال را از راه پاکت یا با یک برش کوچک تخلیه می‌کند. آنتی‌بیوتیک فقط در صورت تب، تورم گسترش‌یابنده یا ضعف ایمنی تجویز می‌شود. پس از فروکش‌کردن عفونت، کورتاژ یا جراحی برای رفع علت اصلی انجام می‌شود. دندانی که بیش از حد استخوان از دست داده باشد ممکن است کشیده شود.

دارو و دهانشویه در درمان بیماری لثه چه نقشی دارند؟

داروهای بیماری لثه مکمل جرم‌گیری و کورتاژ هستند و هرگز جای برداشتن مکانیکی جرم را نمی‌گیرند. باکتری‌های داخل جرم در لایه‌ی محافظ بیوفیلم قرار دارند و دارو به‌تنهایی به آن‌ها نمی‌رسد. انتخاب دارو و مدت مصرف فقط با نظر دندانپزشک تعیین می‌شود. معرفی کامل‌تر در دارو برای بیماری لثه: آنتی‌بیوتیک، دهانشویه و ژل‌های درمانی آمده است.

۱۲کدام داروها برای لثه به‌کار می‌روند؟

  • دهانشویه‌ی کلرهگزیدین: پلاک را کاهش می‌دهد و معمولاً برای دوره‌ی کوتاه پس از درمان یا جراحی تجویز می‌شود؛ مصرف طولانی دندان‌ها را قهوه‌ای می‌کند و چشایی را موقتاً تغییر می‌دهد.
  • آنتی‌بیوتیک موضعی: ژل یا میکروسفرهای حاوی داکسی‌سایکلین یا مینوسایکلین مستقیماً داخل پاکت عمیق قرار می‌گیرند.
  • تراشه‌ی کلرهگزیدین: قطعه‌ای کوچک که در پاکت گذاشته می‌شود و دارو را آهسته آزاد می‌کند.
  • آنتی‌بیوتیک خوراکی: برای پریودنتیت شدید با پیشرفت سریع، بیماری نکروزان یا آبسه با علائم عمومی.
  • ژل‌های ضدالتهاب لثه: برای تسکین موقت علائم کاربرد دارند و علت بیماری را برطرف نمی‌کنند.

بیشتر بخوانید:لیست دکتر جرم گیری دندان در شیراز

آیا بیماری لثه قابل درمان است؟

بیماری لثه در مرحله‌ی ژنژیویت به‌طور کامل قابل درمان است و لثه به حالت سالم برمی‌گردد. با جرم‌گیری و مسواک و نخ دندان منظم، خونریزی معمولاً طی ۱ تا ۲ هفته متوقف می‌شود. پریودنتیت درمان قطعی به معنای بازگشت کامل بافت ندارد. استخوان تحلیل‌رفته در بیشتر موارد خودبه‌خود بازسازی نمی‌شود. با این حال، درمان مناسب پیشرفت بیماری را متوقف می‌کند و دندان‌ها را سال‌ها حفظ می‌کند. پیوند استخوان و بازسازی بافت در برخی نقص‌ها بخشی از استخوان را برمی‌گرداند. پریودنتیت بیماری مزمن است و بدون مراقبت دوره‌ای هر ۳ تا ۴ ماه احتمال عود آن بالاست. موفقیت درمان در افراد سیگاری و دیابتی کنترل‌نشده کمتر است.

۱۳چه عواملی نتیجه‌ی درمان را تعیین می‌کنند؟

  • مرحله‌ی بیماری در زمان شروع درمان: هرچه پاکت‌ها کم‌عمق‌تر باشند، نتیجه بهتر است.
  • بهداشت روزانه‌ی بیمار: مهم‌ترین عامل در جلوگیری از عود است.
  • ترک سیگار: بهبود ترمیم لثه و پاسخ به کورتاژ را بالا می‌برد.
  • کنترل قند خون: در بیماران دیابتی التهاب را قابل مهار می‌کند.
  • حضور منظم در جلسات نگهدارنده: جرم زیر لثه پیش از آسیب جدید برداشته می‌شود.

آیا بیماری لثه واگیردار است؟

بیماری لثه به معنای رایج واگیردار نیست، اما باکتری‌های پلاک از راه بزاق بین افراد منتقل می‌شوند. استفاده‌ی مشترک از مسواک، قاشق یا بوسیدن ممکن است باکتری‌ها را جابه‌جا کند. انتقال باکتری به‌تنهایی بیماری ایجاد نمی‌کند. بروز بیماری به پاسخ ایمنی، ژنتیک، سیگار و میزان پلاک فرد گیرنده بستگی دارد. وقتی یکی از همسران پریودنتیت دارد، معاینه‌ی لثه‌ی همسر دیگر منطقی است. والدین بهتر است قاشق یا پستانک کودک را در دهان خود نگذارند. مسواک هر فرد باید جدا نگهداری شود و هر ۳ ماه یا پس از بیماری عفونی تعویض شود.

۱۴بیماری لثه در کودکان چه تفاوتی دارد؟

بیماری لثه در کودکان بیشتر به شکل ژنژیویت خفیف ناشی از مسواک ناکافی دیده می‌شود. رویش دندان‌های دائمی و تغییرات هورمونی بلوغ التهاب لثه را تشدید می‌کنند. پریودنتیت در کودکان نادر است و گاهی با بیماری‌های سیستمیک یا نقص ایمنی ارتباط دارد. خونریزی مداوم یا لقی دندان دائمی در کودک بررسی تخصصی لازم دارد. توضیح بیشتر در بیماری لثه در کودکان: علائم، علت و درمان آمده است.

آیا بیماری لثه خطرناک است؟ عوارض درمان‌نکردن

بیماری لثه درمان‌نشده خطرناک است، چون پریودنتیت شایع‌ترین علت از دست رفتن دندان در بزرگسالان است. التهاب مزمن لثه فقط به دهان محدود نمی‌ماند و با چند بیماری عمومی ارتباط دارد. این ارتباط به معنای علت‌ومعلولی قطعی نیست، اما کنترل التهاب لثه بخشی از مراقبت سلامت عمومی محسوب می‌شود. بررسی دقیق در عوارض بیماری لثه از لق شدن دندان تا بیماری‌های قلبی و دیابت ارائه شده است.

۱۵مهم‌ترین عوارض بیماری لثه کدام‌اند؟

  • تحلیل استخوان فک: کاهش حمایت ریشه و لق شدن دندان.
  • عقب رفتن لثه: بیرون‌زدن ریشه، حساسیت به سرما و پوسیدگی ریشه.
  • از دست رفتن دندان: نیاز به بریج، پروتز یا ایمپلنت.
  • مشکل در کاشت ایمپلنت: کمبود استخوان، پیوند استخوان را پیش از ایمپلنت لازم می‌کند.
  • اختلال کنترل دیابت: التهاب لثه کنترل قند خون را دشوارتر می‌کند.
  • ارتباط با بیماری‌های قلبی‌عروقی: التهاب مزمن با خطر بیشتر بیماری قلبی همراه دیده شده است.
  • عوارض بارداری: پریودنتیت با زایمان زودرس و وزن کم نوزاد ارتباط دارد.

درمان خانگی بیماری لثه چقدر مؤثر است؟

درمان خانگی بیماری لثه فقط در ژنژیویت خفیف و همراه با جرم‌گیری مؤثر است. هیچ روش خانگی جرم سخت‌شده‌ی زیر لثه را برنمی‌دارد. روش‌های خانگی علائم پریودنتیت را موقتاً کم می‌کنند و ممکن است بیماری را پنهان کنند. فهرست روش‌های طبیعی و محدودیت‌های هرکدام در درمان خانگی بیماری لثه با روش‌های طبیعی و طب سنتی آمده است.

۱۶کدام مراقبت‌های خانگی کمک‌کننده هستند؟

  • غرغره‌ی آب‌نمک ولرم: تورم و درد لثه را موقتاً کاهش می‌دهد.
  • مسواک نرم با تکنیک صحیح: زاویه‌ی ۴۵ درجه نسبت به خط لثه و حرکات کوتاه لرزشی.
  • نخ دندان یا مسواک بین‌دندانی: پلاک بین دندان‌ها را که مسواک به آن نمی‌رسد پاک می‌کند.
  • واترجت: برای افراد با ارتودنسی، بریج یا ایمپلنت مفید است، اما جایگزین نخ دندان نیست.
  • کاهش قند و نوشیدنی‌های شیرین: تغذیه‌ی باکتری‌های پلاک را کم می‌کند.

مالیدن آسپرین، سرکه یا مواد اسیدی روی لثه باعث سوختگی شیمیایی بافت می‌شود و نباید انجام شود.

چگونه می‌توان از بیماری لثه پیشگیری کرد؟

پیشگیری از بیماری لثه با برداشتن روزانه‌ی پلاک پیش از تبدیل‌شدن به جرم انجام می‌شود. مسواک‌زدن دو بار در روز و هر بار ۲ دقیقه با خمیر دندان فلورایددار پایه‌ی پیشگیری است. نخ دندان یا مسواک بین‌دندانی باید روزی یک بار استفاده شود. مسواک برقی چرخشی-نوسانی در برداشتن پلاک از مسواک دستی کارآمدتر است.

۱۷برنامه‌ی پیشگیری چه اجزایی دارد؟

  1. مسواک روزانه: صبح و قبل از خواب، با تمرکز روی خط لثه.
  2. تمیزکردن بین دندان‌ها: یک بار در روز، ترجیحاً شب.
  3. تعویض مسواک: هر ۳ ماه یا زودتر در صورت بازشدن موها.
  4. معاینه و جرم‌گیری: هر ۶ ماه برای افراد سالم و هر ۳ تا ۴ ماه برای سابقه‌ی پریودنتیت.
  5. ترک دخانیات: مهم‌ترین عامل قابل‌تغییر در کاهش خطر پریودنتیت.
  6. کنترل بیماری‌های زمینه‌ای: پایش منظم قند خون در بیماران دیابتی.
  7. معاینه‌ی لثه در بارداری: ترجیحاً در سه‌ماهه‌ی دوم برای انجام جرم‌گیری.

هزینه‌ی درمان بیماری لثه به چه عواملی بستگی دارد؟

هزینه‌ی درمان بیماری لثه بیش از هر چیز به مرحله‌ی بیماری و تعداد نواحی درگیر بستگی دارد. جرم‌گیری ساده کم‌هزینه‌ترین مرحله است و کورتاژ معمولاً به ازای هر ربع فک محاسبه می‌شود. جراحی فلپ، پیوند لثه و پیوند استخوان به‌دلیل مواد بازسازی و زمان طولانی‌تر هزینه‌ی بیشتری دارند. تشخیص زودهنگام در مرحله‌ی ژنژیویت هزینه‌ی کل را به‌شدت کاهش می‌دهد. برآورد دقیق فقط پس از چارت پریودنتال و رادیوگرافی ممکن است.

۱۸کدام عوامل قیمت نهایی را تغییر می‌دهند؟

  • تعداد ربع‌های فک نیازمند کورتاژ: از یک تا چهار ربع.
  • نیاز به جراحی: فلپ، پیوند لثه یا بازسازی استخوان.
  • نوع مواد پیوند: بافت از کام بیمار یا جایگزین‌های آماده، استخوان مصنوعی یا غشای بازسازی.
  • داروهای موضعی داخل پاکت: هزینه‌ی جداگانه دارند.
  • تخصص درمانگر: پریودنتیست برای موارد پیشرفته و جراحی مناسب‌تر است.
  • تعداد جلسات نگهدارنده در سال: هزینه‌ی بلندمدت را تعیین می‌کند.

چه زمانی باید به متخصص لثه (پریودنتیست) مراجعه کرد؟

مراجعه به متخصص لثه زمانی لازم است که خونریزی لثه بیش از ۲ هفته با وجود بهداشت صحیح ادامه یابد. عقب رفتن لثه، لقی دندان، چرک یا پاکت‌های ۵ میلی‌متر و بیشتر هم ارجاع به پریودنتیست را لازم می‌کنند. دندانپزشک عمومی ژنژیویت و پریودنتیت خفیف را درمان می‌کند. پریودنتیست برای پریودنتیت متوسط تا شدید، جراحی لثه و پیوند مناسب‌تر است. بیماران دیابتی، سیگاری‌ها و افراد با سابقه‌ی خانوادگی بهتر است سالی دو بار معاینه‌ی پریودنتال انجام دهند.

۱۹انتخاب دندانپزشک لثه بر اساس چه معیارهایی است؟

  • ثبت چارت پریودنتال کامل در جلسه‌ی اول: نشانه‌ی ارزیابی دقیق است.
  • توضیح مرحله‌ی بیماری و برنامه‌ی درمان مکتوب: شامل تعداد جلسات و ارزیابی مجدد.
  • شروع با درمان غیرجراحی: پیشنهاد جراحی فوری بدون کورتاژ اولیه معمول نیست.
  • برنامه‌ی نگهدارنده‌ی مشخص: تعیین فاصله‌ی جلسات بعد از درمان.

برای یافتن درمانگر در شهرهای مختلف، فهرست‌هایی مانند لیست بهترین دندانپزشکان عفونت و بیماری لثه در تهران، دکتر عفونت و بیماری لثه در اصفهان، متخصص عفونت و بیماری لثه در مشهد و لیست دکتر عفونت و بیماری لثه در تبریز در دسترس هستند. بیمارانی که پس از از دست دادن دندان به بریج نیاز دارند، می‌توانند به بهترین دندانپزشک در تهران مراجعه کنند. بریج روی دندان‌هایی ساخته می‌شود که بیماری لثه‌ی آن‌ها پیش‌تر کنترل شده باشد.

اشتباهات رایج در برخورد با بیماری لثه کدام‌اند؟

اشتباهات رایج در بیماری لثه بیشتر به نادیده‌گرفتن علائم بی‌درد و اتکا به روش‌های خانگی مربوط است. پریودنتیت در بیشتر موارد تا مراحل پیشرفته درد ندارد و بی‌دردی نشانه‌ی سلامت نیست.

  • قطع مسواک به‌دلیل خونریزی: کاهش مسواک پلاک را بیشتر و التهاب را شدیدتر می‌کند.
  • استفاده‌ی طولانی از دهانشویه به‌جای جرم‌گیری: دهانشویه جرم را برنمی‌دارد و علائم را پنهان می‌کند.
  • مصرف خودسرانه‌ی آنتی‌بیوتیک: مقاومت باکتریایی ایجاد می‌کند و علت اصلی باقی می‌ماند.
  • مسواک سفت و فشار زیاد: عقب رفتن لثه و سایش گردن دندان را تشدید می‌کند.
  • ترس از اینکه جرم‌گیری دندان را لق می‌کند: جرم‌گیری لقی ایجاد نمی‌کند؛ لقی حاصل تحلیل استخوانی است که پیش‌تر رخ داده است.
  • رها کردن جلسات نگهدارنده: عود پریودنتیت معمولاً در ماه‌های بعد از توقف مراقبت رخ می‌دهد.

۲۰هزینه‌ی درمان را پیش از شروع بدانید

قیمت روش‌ها بر اساس تعداد جلسات و پزشک متفاوت است؛ بازه‌ی تقریبی را ببینید.

هزینه‌ی درمان

سوالات متداول

۲۱بیماری لثه چیست و چند نوع دارد؟

بیماری لثه التهاب بافت‌های نگهدارنده‌ی دندان در اثر پلاک باکتریایی است. دو نوع اصلی آن ژنژیویت و پریودنتیت هستند. ژنژیویت فقط لثه را درگیر می‌کند و برگشت‌پذیر است. پریودنتیت به استخوان می‌رسد و در چهار مرحله و سه درجه‌ی سرعت پیشرفت طبقه‌بندی می‌شود.

۲۲چرا لثه هنگام مسواک زدن خونریزی می‌کند؟

خونریزی لثه هنگام مسواک معمولاً نشانه‌ی ژنژیویت ناشی از پلاک روی خط لثه است. رگ‌های لثه‌ی ملتهب شکننده می‌شوند و با کمترین فشار خونریزی می‌کنند. اگر خونریزی پس از ۱ تا ۲ هفته بهداشت صحیح ادامه یابد، جرم‌گیری و معاینه لازم است.

۲۳کورتاژ لثه چند جلسه طول می‌کشد؟

کورتاژ لثه معمولاً در ۲ تا ۴ جلسه انجام می‌شود و هر جلسه ۴۵ تا ۹۰ دقیقه طول می‌کشد. در هر جلسه یک یا دو ربع فک با بی‌حسی موضعی درمان می‌شود. ارزیابی نتیجه حدود ۴ تا ۸ هفته پس از آخرین جلسه انجام می‌گیرد.

۲۴آیا عقب رفتن لثه برمی‌گردد؟

عقب رفتن لثه خودبه‌خود به جای اول برنمی‌گردد. درمان علت، مثل کنترل التهاب و اصلاح مسواک‌زدن، پیشرفت آن را متوقف می‌کند. پیوند لثه ریشه‌ی بیرون‌زده را می‌پوشاند و دوره‌ی بهبود اولیه‌ی آن حدود ۲ هفته و تثبیت کامل ۶ تا ۸ هفته است.

۲۵بعد از درمان پریودنتیت هر چند وقت باید جرم‌گیری کرد؟

بیماران درمان‌شده‌ی پریودنتیت باید هر ۳ تا ۴ ماه جلسه‌ی نگهدارنده داشته باشند. باکتری‌های بیماری‌زا حدود ۹ تا ۱۲ هفته پس از تمیزکاری دوباره در پاکت‌ها تجمع می‌کنند. افراد بدون سابقه‌ی پریودنتیت معمولاً هر ۶ ماه یک بار جرم‌گیری نیاز دارند.

۲۶آیا بیماری لثه در بارداری خطرناک است؟

ژنژیویت بارداری شایع است و معمولاً از ماه دوم تا هشتم بارداری تشدید می‌شود. پریودنتیت درمان‌نشده با زایمان زودرس و وزن کم نوزاد ارتباط دارد. جرم‌گیری در بارداری بی‌خطر است و بهترین زمان آن سه‌ماهه‌ی دوم است.

۲۷آیا سیگار روی درمان بیماری لثه اثر دارد؟

سیگار یکی از قوی‌ترین عوامل خطر پریودنتیت و شکست درمان است. نیکوتین خون‌رسانی لثه را کم می‌کند و خونریزی را پنهان نگه می‌دارد. ترمیم لثه پس از کورتاژ و جراحی در سیگاری‌ها کندتر است و ترک سیگار پاسخ به درمان را بهبود می‌دهد.

مطالب مرتبط

این لیست بر اساس اطلاعات ثبت‌شده مطب‌ها و نظرات بیماران تهیه شده است و جایگزین معاینه نیست. پیش از مراجعه، نوبت و هزینه را از مطب بپرسید.

لیست‌های مرتبط